Kuyumcular Altın İthal Edebilir mi?

Kuyumculuk sektöründe en çok merak edilen konulardan biri de kuyumcuların doğrudan altın ithal edip edemeyeceğidir.

Bu konuda öncelikle altının niteliğine ve ithalatı yapacak işletmenin hukuki statüsüne bakmak gerekir. Standart işlenmemiş altının ithalatı, genel olarak her kuyumcunun doğrudan gerçekleştirebileceği bir işlem değildir.

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar kapsamında standart işlenmemiş kıymetli madenlerin ithalatı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile Borsa İstanbul Kıymetli Madenler Piyasasında işlem yapmaya yetkili kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından gerçekleştirilebilir. İthal edilen kıymetli madenlerin üç iş günü içinde Borsa İstanbul’a teslim edilmesi ve Borsa’da işlem görmesi gerekir.

Bu nedenle normal bir kuyum işletmesinin kendi adına standart işlenmemiş altın ithal ederek bunu doğrudan yurt içinde satışa sunması, yalnızca kuyumcu olmasına dayanarak mümkün değildir.

Kuyumcular İşlenmemiş Altına Nasıl Erişebilir?

İşlenmemiş altın ithalatına getirilen kota uygulaması sonrasında, kuyum işletmelerinin hammadde ihtiyacının karşılanması amacıyla farklı bir mekanizma oluşturulmuştur. Bu kapsamda kotanın bir bölümü, T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Vakıf Katılım Bankası A.Ş. üzerinden yetkilendirilmiş kuyum işletmelerine işlenmemiş altın satışı amacıyla tahsis edilmiştir.

Buradaki sistem, kuyumcunun doğrudan ithalatçı olması anlamına gelmez. Banka ithalatı gerçekleştirir, kuyum işletmesi ise kota kapsamında bankadan işlenmemiş altın satın alır. Kuyum işletmesinin bu uygulamadan yararlanabilmesi için Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş olması gerekir.

Kota Uygulaması Neden Getirildi?

İşlenmemiş altın ithalatındaki hızlı artışın dış ticaret ve cari denge üzerindeki etkilerini azaltmak amacıyla 7 Ağustos 2023 tarihinde kota uygulamasına geçilmiştir. Aylık kota 12 ton olarak belirlenmiştir. Daha sonraki dönemde ise sektörün ihtiyaçları dikkate alınarak kotanın dağılımında değişiklikler yapılmış ve kuyum işletmelerinin hammadde ihtiyacının karşılanması amacıyla kotanın bir bölümü iki kamu bankasına tahsis edilmiştir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Mayıs 2024 açıklamasına göre o tarihte aylık 12 tonluk kotanın yaklaşık %38’i kuyum işletmelerine satış amacıyla tahsis edilmiştir. Bu nedenle kota uygulaması, kuyumculara doğrudan ithalat yapma hakkı veren bir düzenleme değildir. Yetkilendirilmiş kuyum işletmelerinin, belirlenen kota kapsamında bankalar aracılığıyla işlenmemiş altına erişmesini sağlayan bir mekanizmadır.

Kuyumcular İşlenmiş Takı ve Mücevherat İthal Edebilir mi?

Kuyum işletmeleri, işlenmiş altın, bilezik, takı, pırlanta, mücevher ve diğer kıymetli taş veya kıymetli maden içeren ürünlerin ithalatını, ithalat ve gümrük mevzuatında öngörülen şartları yerine getirmek kaydıyla yapabilir. İşlenmiş kıymetli maden ve kıymetli taşlardan oluşan ürünler, Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik kapsamında kuyum ticaretinin konusunu oluşturmaktadır. Perakende kuyum ticareti yapan işletmelerin ise faaliyetlerini Kuyum Ticareti Yetki Belgesi ile yürütmesi gerekir.

Ancak bu durum, her türlü ürünün herhangi bir şart aranmaksızın ithal edilebileceği anlamına gelmez. İthal edilecek ürünün GTİP’i, menşei, gümrük vergileri, varsa ilave gümrük vergisi ve diğer ithalat düzenlemeleri ayrıca değerlendirilmelidir. Örneğin 2026 yılı itibarıyla belirli GTİP kapsamındaki altından mücevherci eşyasının ithalatında %20 oranındaki ilave gümrük vergisi uygulanmaya devam etmektedir. Ayrıca pırlanta ve diğer kıymetli taşlarda ürünün niteliğine göre farklı gümrük ve ticaret kuralları söz konusu olabilir.

Sonuç Olarak…

Kuyumcuların altın ithal edip edemeyeceği, ithal edilecek ürünün niteliğine göre farklı cevaplar gerektirir. Standart işlenmemiş altının ithalatı, 32 Sayılı Karar uyarınca yalnızca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile Borsa İstanbul üyesi kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından yapılabilir; bu nedenle kuyum işletmelerinin kendi adlarına doğrudan ithalat yapması mümkün değildir. Kuyumcuların işlenmemiş altına erişimi, Nisan 2024’ten itibaren kotanın bir bölümünün tahsis edildiği T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Vakıf Katılım Bankası A.Ş. üzerinden sağlanmaktadır; bu mekanizmadan yalnızca Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş kuyum işletmeleri yararlanabilir. İşlenmiş altın, takı ve mücevherat ise Dış Ticaret Rejimi esasları dâhilinde ithal edilebilir.

Kuyumculuk sektöründe altın ithalatı, kıymetli maden ticareti ve mevzuata uyum konularında daha detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Konuyla ilgili diğer yazılarımıza aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz: