MASAK Mevzuatına Göre Tüzel Kişi Ortakların Temsilcileri Hangi Durumlarda Kimlik Tespitine Tabidir?
Ticaret siciline kayıtlı tüzel kişi müşterilerle sürekli iş ilişkisi kurulurken, ortaklık yapısının incelenmesi ve ortakların kimliklerinin tespit edilmesi, suç gelirlerinin aklanmasının ve terörün finansmanının önlenmesine yönelik yükümlülüklerin önemli bir parçasıdır. Ortaklardan birinin başka bir tüzel kişi olması hâlinde ise bu tüzel kişiyi temsile yetkili kişilerin ayrıca kimlik tespitine tabi tutulup tutulmayacağı gündeme gelmektedir.
Bu konuda değerlendirme yapılırken, tüzel kişi ortağın kimlik tespiti ile müşteri adına işlem yapan kişinin kimlik tespiti birbirinden ayrılmalıdır.
Tüzel Kişi Ortağın Temsilcileri İçin Kimlik Tespiti Zorunlu Mudur?
Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik’in 17/A maddesi, ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerle sürekli iş ilişkisi tesisinde gerçek faydalanıcının belirlenmesine yönelik yükümlülükleri düzenlemektedir. Maddenin ilgili hükümleri uyarınca, müşterinin sermayesinin yüzde 25’ini aşan paya sahip tüzel kişi ortaklarının kimlikleri, Yönetmeliğin 7’nci maddesi çerçevesinde tespit edilir.
MASAK’ın bu konudaki açıklamalarında müşterinin tüzel kişi ortaklarını temsile yetkili kişilerin, yalnızca bu sıfatları nedeniyle ayrıca kimlik tespitine tabi tutulmalarının zorunlu olmadığı belirtilmektedir.
Buna göre, müşterinin yüzde 25’i aşan payına sahip ortağının başka bir tüzel kişi olması durumunda, söz konusu tüzel kişi ortağın kimlik tespitinin yapılması gerekir. Ancak bu tüzel kişinin temsilcilerinin kimliklerinin ayrıca tespit edilmesi, yalnızca temsil yetkisine sahip olmaları nedeniyle zorunlu değildir.
Müşteri Adına İşlem Yapan Kişiler Bakımından Durum Farklıdır
Tüzel kişi ortağın temsilcileri için genel bir kimlik tespiti zorunluluğu bulunmaması, tüzel kişi adına işlem yapan herkesin kimlik tespitinden muaf olduğu anlamına gelmez.
Tedbirler Yönetmeliği’nin 7’nci maddesi, ticaret siciline kayıtlı tüzel kişi müşterilerin kimlik tespitinde tüzel kişiliği temsile yetkili kişinin kimlik bilgilerinin alınmasını ve doğrulanmasını öngörmektedir. Yönetmeliğin 14’üncü maddesi ise başkası adına hareket eden kişilerin kimlik tespiti ve temsil yetkisinin doğrulanmasına ilişkin esasları düzenlemektedir.
Bu nedenle, tüzel kişi adına yükümlü nezdinde işlem gerçekleştiren kişinin kimlik tespiti, işlemi kimin yaptığı ve hangi yetkiye dayanarak hareket ettiği dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Tüzel kişiyi temsile yetkili kişinin yetkilendirdiği başka bir kişinin müşteri adına işlem yapması hâlinde, ilgili mevzuatta öngörülen kimlik tespiti ve yetki doğrulama yükümlülükleri yerine getirilmelidir.
Dolayısıyla, tüzel kişi ortağın temsilcisi olmak ile yükümlü nezdinde müşteri adına işlem yapmak aynı hukuki durum değildir. Uygulamada bu ayrımın gözetilmesi gerekir.
Tüzel Kişi Müşterilerin Adres Teyidinde Hangi Belgeler Aranır?
MASAK’a göre, sürekli iş ilişkisi tesis edilen ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin kimlik tespitinde, tescile ilişkin belgeler dışında adres teyidi için ayrıca bir belge aranmaz.
Tedbirler Yönetmeliği’nin 7’nci maddesi kapsamında tüzel kişinin unvanı, ticaret sicil numarası, faaliyet konusu ve adresine ilişkin bilgiler ticaret siciline tescile dair belgeler üzerinden teyit edilir. Vergi kimlik numarası ise Gelir İdaresi Başkanlığının ilgili birimi tarafından düzenlenen belgeler üzerinden doğrulanır.
Bu çerçevede, tüzel kişi müşterinin adres teyidi için ayrıca bir adres belgesi talep edilmesi genel bir zorunluluk değildir. Bununla birlikte, kimlik tespitine ilişkin diğer bilgi ve belge yükümlülükleri kendi kapsamları içinde yerine getirilmelidir.
Yurt Dışında Yerleşik Tüzel Kişi Ortaklar İçin Özel Düzenleme
Tüzel kişi ortaklığın yurt dışı yerleşik olması hâlinde, kimlik tespitinde uygulanacak usul ayrıca değerlendirilmelidir. Tedbirler Yönetmeliği’nin 17/A maddesi ile 11’inci maddesine ilişkin düzenlemeler ve MASAK’ın ilgili açıklamaları bu konuda dikkate alınmalıdır.
Özellikle yurt dışında yerleşik tüzel kişi ortakların kimlik bilgilerinin doğrulanmasında, mevzuatın izin verdiği resmî kayıt ve kaynaklardan yararlanılması mümkündür. Bu nedenle, yurt içindeki tüzel kişi ortaklar için uygulanan prosedürün her durumda aynen uygulanacağı varsayılmamalıdır.
Sonuç Olarak…
Ticaret siciline kayıtlı tüzel kişi müşterilerin yüzde 25’i aşan paya sahip tüzel kişi ortakları için kimlik tespiti yapılması gerekir. Bununla birlikte, bu ortakları temsile yetkili kişilerin yalnızca temsilci sıfatını taşımaları nedeniyle ayrıca kimlik tespitine tabi tutulmaları zorunlu değildir.
Ancak söz konusu kişilerin müşteri adına işlem yapmaları veya temsil yetkisi kapsamında yükümlü nezdinde işlem gerçekleştirmeleri hâlinde, uygulanacak kimlik tespiti ve yetki doğrulama hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Yükümlüler, müşteri kabul süreçlerinde ortaklık yapısının tespiti, temsil yetkisinin doğrulanması ve müşteri adına işlem yapan kişilerin kimlik tespiti yükümlülüklerini birbirinden ayırarak değerlendirmelidir.
